Deze bladzijde weergeven in het :   Frans   Nederlands   Duits   Engels
 
  ZOEKEN

Zoeken van A tot Z
Siteplan
 
Startpagina > Wetenschappelijk Comité > De barometer voor de veiligheid van de voedselketen > Inleiding
Professionelen Over het FAVV Organogram Contact Autocontrole Checklists "Inspecties" Dierlijke productie / Dierengezondheid Plantaardige productie Hoeveverkoop Erkenningen, toelatingen en registratie Export naar derde landen Financiering van het FAVV Invoer derde landen Laboratoria Levensmiddelen Meldingsplicht Wetgeving Zelfstandige dierenartsen Zelfstandige bio-ingenieurs, industrieel ingenieurs, bachelors en masters Publicaties Praktisch Voorlichtings- en begeleidingscel Comités Auditcomité Raadgevend Comité Wetenschappelijk Comité Consumenten

 
 


De Barometers voor de veiligheid van de voedselketen: Inleiding



 
 
Waarom werden barometers voor de veiligheid van de voedselketen ontwikkeld?
Hoe de barometers interpreteren ?
Meten van de veiligheid van de voedselketen: Pressure-State-Response Model
Meer informatie





Waarom werden barometers voor de veiligheid van de voedselketen ontwikkeld?

  Het laatste decennium vonden er ingrijpende veranderingen plaats op het vlak van het beheer van de veiligheid van de voedselketen, zowel op Europees als op nationaal niveau (bv. General Food Law, de oprichting van het Belgisch Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) en van de Europese Voedselautoriteit EFSA, de implementatie van autocontrole).

Deze veranderingen hebben belangrijke inspanningen gevraagd aan alle stakeholders van de voedselketen, waaronder de agro- en voedingsindustrie, de landbouwers, en de overheid. Om de vruchten van deze inspanningen na te gaan en om een algemeen beeld te krijgen van de veiligheid van de voedselketen, ontwikkelde het Wetenschappelijk Comité van het FAVV een concept om de veiligheid van de volledige voedselketen te meten (van riek tot vork) (SciCom Advies 28-2010 + bijlagen; SciCom Advies 09-2011 + bijlagen; SciCom Advies 10-2011 + bijlagen). Zowel de veiligheid van levensmiddelen (voedselveiligheid), als dierengezondheid en plantengezondheid worden aldus beschouwd. De barometers voor de veiligheid van de voedselketen omvatten bijgevolg de barometer van de “voedselveiligheid”, de barometer “dierengezondheid” en de barometer “plantengezondheid”.

Hoewel er reeds verschillende barometers zijn voor het meten van bv. de kwaliteit van het milieu, de armoede en het fileleed, bestond er tot nu toe nog geen barometer voor de veiligheid van de voedselketen, en is deze barometer, die voor het eerst is uitgebracht in 2010, een primeur voor Europa.

De barometers zijn bedoeld als praktisch meetinstrument om op eenvoudige wijze de veiligheid van de voedselketen jaarlijks te kunnen opvolgen en hierover op een duidelijke manier te kunnen communiceren.


Naar boven


Hoe de barometers interpreteren ?

  De interpretatie van de barometers dient met de nodige omzichtigheid te gebeuren. De waarde van iedere afzonderlijke barometer is immers het resultaat van schommelingen van de betreffende indicatoren. Het belang van de barometer dient dan ook vooral op langere termijn gezien te worden wanneer het duidelijk zal worden welke algemene trend de voedselveiligheid, dieren- en plantengezondheid in ons land volgt. De barometers zijn een eenvoudig communicatiemiddel voor het weergeven van de toestand van een bijzonder complexe situatie.


Naar boven


Meten van de veiligheid van de voedselketen: pressure-state-response model

  Het meten en opvolgen van de veiligheid van de voedselketen is gebaseerd op het 'Pressure-State-Response' (PSR) model dat door de OESO (Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling) werd ontwikkeld in de leefmilieusector. Bij toepassing ervan op de voedselketen werden de volgende definities gebruikt:
  1. ‘Pressure’: de ‘druk’ die uitgeoefend wordt op de voedselketen en die eventueel aanleiding kan geven tot nieuwe gevaren en/of risico’s,
  2. ‘State’: de actuele ‘toestand’ van de veiligheid van de voedselketen die weergegeven wordt door de barometer, en
  3. ‘Response’: de ‘reactie’ of de preventieve en corrigerende acties die ondernomen kunnen worden om de veiligheid van de voedselketen nog beter te garanderen.


 




De ‘Pressure’ en de ‘Response’ omkaderen met andere woorden de barometers en geven de context weer waarbinnen de barometers geïnterpreteerd moeten worden.

De ‘Pressure’ of druk die op de voedselketen wordt uitgeoefend, komt uit verschillende hoeken. Zowel socio-economische en technologische factoren, als omgevingsfactoren, milieu en internationale eisen kunnen de veiligheid van de voedselketen beïnvloeden. Op basis van een enquête bij de verschillende stakeholders, bleken de financiële en economische druk en in veel mindere mate de klimaatverandering en de technologische ontwikkelingen een belangrijke invloed te hebben.

De ‘Response’ of de reactie verwijst naar de beleidsmatige en maatschappelijke beslissingen, keuzes die gemaakt of acties die genomen worden om negatieve tendensen die zich voordoen met betrekking tot de veiligheid van de voedselketen te beperken, bij te sturen of te voorkomen. De ‘Response’ is moeilijker af te bakenen dan de ‘Pressure’ en is veelal afhankelijk van de invalshoek. Zo kunnen er zowel vanuit het beleid als door de industrie of de consumenten preventieve en correctieve acties ondernomen worden (bv. nieuwe regels en wetgeving, kwaliteitslabels, technische/technologische aanpassingen, etc.).

Voor wat de ‘State’ betreft, is het de bedoeling dat de barometer de toestand van de veiligheid van de hele voedselketen nl. van riek tot vork, weergeeft. Naast voedselveiligheid dienen bijgevolg ook dieren- en plantengezondheid in aanmerking genomen te worden. Echter, omdat deze 3 domeinen een verschillende benadering vereisen en niet noodzakelijk altijd in directe relatie staan tot elkaar, werd ervoor gekozen om voor elk een aparte barometer te ontwerpen.


Naar boven


Meer informatie

 

Advies 28-2010 van het Wetenschappelijk Comité waarin het concept uitgelegd wordt van de ontwikkeling van de barometer van de veiligheid van de voedselketen.

Advies 09-2011 van het Wetenschappelijk Comité waarin het concept uitgelegd wordt van de ontwikkeling van de barometer van de dierengezondheid.

Advies 10-2011 van het Wetenschappelijk Comité waarin het concept uitgelegd wordt van de ontwikkeling van de barometer van de plantengezondheid (fytosanitaire situatie).

Advies 11-2012 van het Wetenschappelijk Comité waarin de wegingsfactoren worden beschreven voor de indicatoren van de barometers van de voedselveiligheid, van de dierengezondheid en van de plantengezondheid (fytosanitaire situatie).

Measuring Food Safety and comparing self checking systems (PDF): presentatie gegeven ter gelegenheid van het Internationaal symposium ‘Measuring Food Safety and comparing self checking systems’ (17/11/2010).

Measuring the safety of the food chain in Belgium: development of a barometer: publicatie Baert K., Van Huffel X., Wilmart O., Jacxsens L., Berkvens D., Diricks H., Huyghebaert A., Uyttendaele M., Food Research International, May 2011, 44:4, 940-950.

Measuring the perceived pressure and stakeholders' response that may impact the status of the safety of the food chain in Belgium: publicatie Baert K., Van Huffel X., Jacxsens L., Berkvens D., Diricks H., Huyghebaert A., Uyttendaele M., Food Research International, August 2012, 48:1, 257-264.

Measuring the general phytosanitary situation: development of a plant health barometer: publicatie Wilmart O., Van Huffel X., Diricks H., Huyshauwer V., Michelante D., Bragard C., Schiffers B., Pussemier L., Berkvens D., Höfte M., Uyttendaele M., European Journal of Plant Pathology, 2015, 141(2):349–360.

Measuring general animal health status: Development of an animal health barometer: publicatie Depoorter P., Van Huffel X., Diricks H., Imberechs H., Dewulf J., Berkvens D., Uyttendaele M., Preventive Veterinary Medicine, 2015, 118(4): 341-350.

Onze opdracht is te waken over de veiligheid in de voedselketen en de kwaliteit van ons voedsel, ter bescherming van de gezondheid van mens, dier en plant.

Afdrukbare versie   |   Laatst bijgewerkt op 23.05.2016   |   Naar boven


Gebruiksvoorwaarden & disclaimer   |   Copyright © 2002- FAVV-AFSCA. Alle rechten voorbehouden   |   Extranet