Deze bladzijde weergeven in het : Frans Nederlands
 
  ZOEKEN
 

Zoeken van A tot Z

Meldpunt
0800 13 550

Startpagina Consumenten > Dagelijks leven > Andere > Focus op antibioticaresistentie

CONSUMENTEN
Meldpunt Productterugroepingen Waarschuwingen (voor allergenen) Persberichten Onze voeding Dagelijks leven Wat doet het FAVV voor de consumenten ? Incidenten voedselveiligheid Publicaties Video's Over het FAVV Praktisch   - Werkaanbiedingen
  - Nuttige links
COMITES
Auditcomité Raadgevend Comité Wetenschappelijk Comité
PROFESSIONELEN
Focus op antibioticaresistentie Afdrukbare versie   |   Laatst bijgewerkt op 23.06.2017


AntibioticaresistentieAntibioticaresistentie is een problematiek die ons allen aanbelangt. Maar waarover gaat het juist?


Wat is een bacterie?

Bacteriën zijn eencellige micro-organismen (d.w.z. organismen die uit slechts één cel bestaan) die voorkomen in alle milieus, zowel op het land als in het water. Dikwijls zijn ze nuttig en hebben ze een positief effect op hun omgeving, maar sommige bacteriën kunnen ook gevaar - lijk zijn en ziektes veroorzaken bij mensen, dieren en planten. Meestal zijn die besmettingen niet zo erg, maar in sommige gevallen kunnen ze leiden tot de dood.

Door preventief op te treden kunnen we de bacteriën elimineren en zo besmettingen vermijden: temperatuurbehandelingen (bijvoorbeeld pasteurisatie of UHT-behandeling van melk) of chemische behande - lingen (ontsmettingsmiddelen, chloorbehandeling, jodiumbehande - ling,...) houden het aantal bacteriën op een aanvaardbaar niveau. We kunnen ook “curatief ” optreden: met geneesmiddelen die bacteriën aanvallen en trachten te neutraliseren. Deze geneesmiddelen noemen we antibiotica.


Wat is een antibioticum?

Een antibioticum is dus een geneesmiddel dat wordt gebruikt om bac - teriën te bestrijden. Antibiotica kunnen op natuurlijke wijze worden geproduceerd door schimmels of bacteriën of op synthetische wijze door de mens. De ontdekking van antibiotica in 1928 betekende een medische revolutie en de ontwikkeling ervan maakte het mogelijk om miljoenen mensen te behandelen. Tegenwoordig is het gebruik van antibiotica wijd verspreid, zowel in de menselijke geneeskunde als in de diergeneeskunde en zelfs in de plantengeneeskunde. Dit wijd verspreide gebruik van antibiotica kan een ongewenst effect met zich meebrengen: het opduiken van bacteriën die resistent geworden zijn voor de geneeskrachtige effecten van antibiotica. We spreken in dat geval van antibioticaresistentie.


Antibioticaresistentie

Resistentie bij de mens kan rechtstreeks in verband worden gebracht met het gebruik van antibiotica in de menselijke geneeskunde. Antibi- otica kan ook een secundair ongewenst effect hebben via het gebruik ervan bij dieren. Vooral voor dit gebruik van antibiotica in veebeslagen is het Voedselagentschap voortdurend waakzaam. Het kan hierbij gaan om bacteriën bij dieren die resistent zijn en mensen kunnen besmetten (we spreken van zoönotische bacteriën) maar ook om een bacterie bij de mens die op een bepaald moment wordt “gewijzigd” door uitwisse - ling van genetisch materiaal met een reeds resistente dierlijke bacterie, waardoor de menselijke bacterie op zijn beurt ook resistent wordt.


De wereldwijde strijd tegen antibioticaresistentie

Overheidsinstellingen, medische kabinetten, bedrijfsdierenartsen en ziekenhuizen, kortom de volledige wereld van de menselijke genees- kunde en de diergeneeskunde, zijn zich bewust van dit fenomeen van microbiële resistentie. Daarom bundelen zij hun krachten om het gebruik van antibiotica te reduceren tot een aanvaardbaar niveau.

In november 2015 organiseerde de OIE (de Werelddierengezond- heidsorganisatie) een eerste wereldweek voor het goede gebruik van antibiotica. Doel: de internationale gemeenschap sensibiliseren over gezondheidsrisico’s en de goede praktijken bevorderen bij de invoer, de distributie en het toedienen van antibiotica in de menselijke ge - neeskunde en de diergeneeskunde.

Antibioticaresistentie is een onrustwekkend fenomeen en ieder ge - bruik van antibiotica moet daarom doordacht gebeuren. Antibiotica maken het mogelijk om de verspreiding van ziekten met een bacteriële oorsprong tegen te gaan (ze werken niet tegen virussen of schimmels) en het is dus van groot belang om ervoor te zorgen dat deze gunstige effecten voor de volksgezondheid blijven bestaan. Er staat wereldwijd veel op het spel. Recent voerde de Universiteit Antwerpen een onder - zoek uit in meer dan 50 landen. Dit onderzoek bracht voor het gebruik van antibiotica verschillen tussen de continenten aan het licht: in Afrika en Azië wordt de helft van de gehospitaliseerde patiënten behandeld met antibiotica, in Europa gaat het slechts om één derde. Uit deze studie blijkt ook dat antibiotica over het algemeen worden toegediend aan 2 patiënten op 3 zonder voorafgaand na te gaan of een dergelijke behandeling nodig of nuttig is.


Toezicht door de Belgische landbouwautoriteiten en -sectoren

Sinds 2011 volgt het FAVV, net zoals andere Belgische autoriteiten, de antibioticaresistentie op van ziektekiemen bij runderen, varkens en pluimvee. Sinds 2014 legt een Europees besluit aan alle Lidstaten een toezichtsprogramma op dat gericht is op de antimicrobiële resistentie van onder andere Salmonella, Campylobacter en E. coli. Op die manier beschikt de Europese Commissie over een overzicht van de situatie in Europa.

Het AMCRA is een vzw die wordt ondersteund en gefinancierd door onder andere het FAGG (Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten) en het FAVV. Het AMCRA werd opgericht in 2012 en is het Belgisch kenniscentrum inzake antibioticagebruik en resistentie bij dieren. De missie van het AMCRA is het verzamelen en analyseren van alle gegevens m.b.t. tot het antibioticagebruik en de bacteriële resistentie in de Belgische diergeneeskunde.

Het AMCRA heeft een “visie 2020” uitgewerkt. Dit plan legt ambitieuze, maar realistische reductiepercentages vast voor 2020: een halvering van het wereldwijde gebruik van antibiotica in de veehouderij en een vermindering met 75% van de meest kritieke antibiotica.


Meer informatie

- De “visie 2020” en over het AMRCA in het algemeen vindt u op www.amcra.be
- Activiteitenverslag van 2014 : resultaten van controles uitgevoerd door het FAVV
- Meer informatie


Bron : Naar een artikel in de Nieuwsbrief FAVV nr.65, pagina's 8 & 9.



Onze opdracht is te waken over de veiligheid in de voedselketen en de kwaliteit van ons voedsel, ter bescherming van de gezondheid van mens, dier en plant.

Gebruiksvoorwaarden & disclaimer   |   Copyright © 2002- FAVV-AFSCA. Alle rechten voorbehouden.   |   Extranet